REKELNotariat / Wiedza

LITERATURA

Literatura i publikacje naukowe

Wybór opracowań do pogłębionej lektury. Każda pozycja zawiera autora, rok, czasopismo i identyfikator DOI.

Opis wskazuje zakres dostępnego abstraktu lub tekstu. Publikacje historyczne nie potwierdzają same w sobie dzisiejszego stanu prawnego. DOI identyfikuje publikację; nie oznacza bezpłatnego dostępu.
Pobierz bibliografię BibTeX ↓Jak pracować ze źródłami →

Materiały: 9.

01 / 2024Tajemnica notarialna

Notariusz jako świadek w procesie cywilnym - zakres ochrony tajemnicy notarialnej

Izabella Gil

Monitor Prawniczy, nr 10/2024

Czy notariusz wezwany na świadka może ujawnić wszystko, czego dowiedział się podczas wykonywania czynności? Artykuł podejmuje ten problem w odniesieniu do procesu cywilnego. Autorka łączy analizę funkcji notariusza i zakresu jego czynności z zagadnieniem ochrony informacji uzyskanych zawodowo. Zwraca uwagę na różnice między zasadami przeprowadzania dowodu z zeznań w postępowaniach cywilnym, karnym i administracyjnym. Przedmiotem opracowania jest również pytanie o granice szerokiego rozumienia tajemnicy notarialnej. Abstrakt przedstawia kierunek rozważań, lecz nie podaje kompletnego rozwiązania wszystkich sytuacji procesowych. Publikacja pomaga więc zrozumieć, dlaczego samego wezwania do sądu nie należy utożsamiać z pełną swobodą ujawniania informacji. To punkt wyjścia do dalszej lektury o relacji między obowiązkiem zachowania tajemnicy a obowiązkami świadka.

Do czego przyda się lektura: Uzupełnienie działu o poufności czynności notarialnych i roli dokumentów oraz zeznań w sporze cywilnym.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Abstrakt dostępny na stronie wydawcy; warunki dostępu do pełnego tekstu określa wydawca.

DOI: 10.32027/MOP.24.10.4 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Izabella Gil (2024). Notariusz jako świadek w procesie cywilnym - zakres ochrony tajemnicy notarialnej. Monitor Prawniczy, nr 10/2024. https://doi.org/10.32027/MOP.24.10.4

02 / 2021Obowiązki notariusza

Notariusz jako instytucja obowiązana w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (omówienie niektórych zagadnień)

Maciej Kędzierski

Studia Prawnicze KUL, nr 1(81)/2020, s. 165–195; publikacja internetowa: 2021

Obowiązki notariusza obejmują także zadania związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Autor analizuje konstrukcję instytucji obowiązanej w ustawie z 2018 roku oraz przekazywanie odpowiednich informacji Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej. Szczególną uwagę poświęca statusowi zastępcy notarialnego. W opisanym stanie prawnym dostrzega rozbieżność między wykonywaniem czynności notarialnych przez zastępcę a ustawowym określeniem podmiotów objętych obowiązkami. Przedstawia ją jako problem spójności regulacji i wskazuje potrzebę zmian. Opracowanie pozwala spojrzeć na notariat również jako część systemu bezpieczeństwa obrotu finansowego. Ma charakter analizy przepisów z okresu jego powstania, dlatego opisanej luki nie należy automatycznie przenosić na stan prawny z 2026 roku. Strona wydawcy datuje publikację internetową na 2021 rok, natomiast numer czasopisma oznaczono rokiem 2020.

Do czego przyda się lektura: Kontekst naukowy dla wyjaśnienia, dlaczego podczas czynności notarialnych pojawiają się pytania i dokumenty związane z obowiązkami AML.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Na stronie czasopisma dostępny jest PDF. Omówienie oparto na abstrakcie, a datowanie sprawdzono także w metadanych i nagłówku publikacji.

DOI: 10.31743/sp.10633 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Maciej Kędzierski (2021). Notariusz jako instytucja obowiązana w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (omówienie niektórych zagadnień). Studia Prawnicze KUL, nr 1(81)/2020, s. 165–195; publikacja internetowa: 2021. https://doi.org/10.31743/sp.10633

03 / 2022Spadki i księgi wieczyste

Kwestia ujawniania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, dla którego jest prowadzona księga wieczysta przez notariusza w protokole dziedziczenia oraz zawiadomienie o zmianie uprawnionego

Karol Ryszkowski

Studia Prawnicze KUL, nr 3, s. 93–104

Dziedziczenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu łączy problematykę spadkową z funkcjonowaniem ksiąg wieczystych. Autor bada sytuację, w której dla takiego prawa założono księgę, a następstwo prawne jest dokumentowane przez notariusza. Rozważa ujawnienie prawa w protokole dziedziczenia oraz zawiadomienie sądu wieczystoksięgowego o zmianie osoby uprawnionej na podstawie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Punktem wyjścia jest szczególny charakter tego ograniczonego prawa rzeczowego i jego podobieństwo do odrębnej własności lokalu. Artykuł wskazuje trudności interpretacyjne oraz przedstawia postulaty doprecyzowania regulacji. Pozwala dostrzec, że podobne potocznie sytuacje mieszkaniowe mogą wymagać odmiennych czynności prawnych. Omówienie abstraktu nie rozstrzyga konkretnej sprawy wpisowej; służy uporządkowaniu pytań o tytuł do lokalu, dokument spadkowy i aktualność danych w księdze.

Do czego przyda się lektura: Lektura przy tematach dotyczących spadku obejmującego mieszkanie spółdzielcze oraz powiązania poświadczenia dziedziczenia z księgą wieczystą.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Na stronie czasopisma dostępny jest PDF; niniejsze omówienie oparto na abstrakcie.

DOI: 10.31743/sp.12193 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Karol Ryszkowski (2022). Kwestia ujawniania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, dla którego jest prowadzona księga wieczysta przez notariusza w protokole dziedziczenia oraz zawiadomienie o zmianie uprawnionego. Studia Prawnicze KUL, nr 3, s. 93–104. https://doi.org/10.31743/sp.12193

04 / 2023Testament i oświadczenia woli

Zakres obowiązków notariusza przy czynnościach mortis causa

Aleksander Szymański

Dyskurs Prawniczy i Administracyjny, nr 2/2023

Czynności na wypadek śmierci wymagają uwzględnienia zarówno formy dokumentu, jak i sposobu powzięcia oraz wyrażenia decyzji. Autor rekonstruuje obowiązki notariusza w tym obszarze. Oddzielnie omawia wymagania formalne i ich znaczenie dla ważności oświadczenia woli, a następnie zagadnienia wad oświadczeń analizowane z perspektywy psychiatrii i psychologii. W abstrakcie wskazuje wykorzystanie literatury medycznej, prac o opiniowaniu sądowo-psychiatrycznym oraz orzecznictwa, ze szczególnym uwzględnieniem Sądu Najwyższego. Jest to opracowanie interdyscyplinarne, przydatne do zrozumienia źródeł sporów dotyczących testamentów. Nie wynika z niego, że sama forma notarialna usuwa każde ryzyko sporu o stan osoby składającej oświadczenie. Lektura pomaga uporządkować różnicę między zachowaniem wymogów formalnych a oceną świadomego i swobodnego podejmowania decyzji w konkretnej sytuacji.

Do czego przyda się lektura: Rozwinięcie działu o testamencie notarialnym, wadach oświadczenia woli i znaczeniu okoliczności towarzyszących sporządzeniu testamentu.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Wydawca udostępnia abstrakt i odsyłacz do PDF. Omówienie przygotowano na podstawie abstraktu.

DOI: 10.61823/dpia.2023.2.437 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Aleksander Szymański (2023). Zakres obowiązków notariusza przy czynnościach mortis causa. Dyskurs Prawniczy i Administracyjny, nr 2/2023. https://doi.org/10.61823/dpia.2023.2.437

05 / 2016Język i forma aktu

Akt notarialny jako wypowiedź performatywna

Piotr Pieprzyca

Comparative Legilinguistics, t. 25, s. 27–40

Akt notarialny można badać nie tylko jako dokument, lecz także jako szczególny sposób działania za pomocą języka. Autor korzysta z teorii aktów mowy, aby pokazać, jak wypowiedzi zawarte w dokumencie uczestniczą w tworzeniu stosunków prawnych. Rozróżnia fragmenty o charakterze sprawczym oraz zdania, które opisują fakty. Osobną rolę przypisuje podpisowi potwierdzającemu oświadczenia zapisane przez notariusza. Z abstraktu wynika również, że repertuar wypowiedzi występujących w aktach jest szerszy niż typowe przykłady przywoływane w pracach językoznawczych. Perspektywa ta pomaga uważniej czytać dokument: odróżniać opis sytuacji od treści wyrażającej zamiar stron i wywołującej określone skutki. Publikacja jest szczególnie użyteczna jako teoretyczne wprowadzenie do języka aktów, ich redagowania oraz analizy znaczenia poszczególnych oświadczeń.

Do czego przyda się lektura: Lektura dla osób chcących rozumieć strukturę aktu i różnicę między informacją o faktach a oświadczeniem woli.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Na stronie czasopisma dostępny jest PDF polskiego tekstu; tytuł polski zweryfikowano w publikacji.

DOI: 10.14746/cl.2016.25.02 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Piotr Pieprzyca (2016). Akt notarialny jako wypowiedź performatywna. Comparative Legilinguistics, t. 25, s. 27–40. https://doi.org/10.14746/cl.2016.25.02

06 / 2022Europejskie poświadczenie spadkowe

The EU Succession Certificate: From standardization to digitalization

Sjef van Erp, Katja Zimmermann

ERA Forum, t. 23, s. 267–276

Autorzy przyglądają się europejskiemu poświadczeniu spadkowemu jako dokumentowi, którego ujednolicony formularz może ułatwiać dalszą cyfryzację. Analizują przejście od standaryzacji informacji do ich elektronicznego wykorzystania w sprawach spadkowych przekraczających granice państw. W abstrakcie pojawiają się propozycje zastosowania technologii blockchain, inteligentnych kontraktów oraz elektronicznych portfeli przechowujących odpisy poświadczenia. Rozważania obejmują możliwe kontakty z bankami i rejestrami nieruchomości oraz rozwiązania dotyczące cyfrowej tożsamości. Tekst jest głosem w debacie o przyszłości dokumentów spadkowych. Opisywane koncepcje techniczne nie oznaczają, że każda z nich została wdrożona do bieżącej obsługi spraw. Publikacja pomaga rozdzielić dwa zagadnienia: wspólną strukturę danych poświadczenia oraz sposób przechowywania, udostępniania i sprawdzania jego elektronicznej postaci przez różne instytucje.

Do czego przyda się lektura: Kontekst naukowy dla działu o europejskim poświadczeniu spadkowym i perspektywach cyfrowego obiegu dokumentów.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Pełny tekst dostępny na stronie wydawcy; niniejsze omówienie dotyczy zakresu przedstawionego w abstrakcie.

DOI: 10.1007/s12027-022-00716-7 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Sjef van Erp, Katja Zimmermann (2022). The EU Succession Certificate: From standardization to digitalization. ERA Forum, t. 23, s. 267–276. https://doi.org/10.1007/s12027-022-00716-7

07 / 2025Spadki transgraniczne

Znaczenie bilateralnych konwencji międzynarodowych w polskim systemie źródeł prawa prywatnego międzynarodowego - kilka uwag na tle przepisów rozporządzenia spadkowego

Filip Nowak

Monitor Prawniczy, nr 2/2025

W sprawie spadkowej z elementem zagranicznym istotne jest ustalenie, z którego źródła wynikają właściwe reguły kolizyjne. Autor analizuje współistnienie unijnego rozporządzenia spadkowego oraz dwustronnych umów międzynarodowych wiążących Polskę. Punktem odniesienia jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 12 października 2023 roku dotyczący znaczenia umowy polsko-ukraińskiej. Opracowanie przedstawia problem hierarchii i wzajemnego oddziaływania różnych źródeł prawa prywatnego międzynarodowego. Pokazuje, dlaczego sama znajomość reguł unijnych może nie wystarczyć do opisania każdej sytuacji transgranicznej. Abstrakt zapowiada także szerszą refleksję nad obecną rolą konwencji bilateralnych. Publikacja może wspierać uważne formułowanie pytań o obywatelstwo, okoliczności sprawy i właściwą umowę. Nie daje podstaw do automatycznego przenoszenia rozwiązania jednej sprawy na wszystkie dziedziczenia związane z danym państwem.

Do czego przyda się lektura: Literatura do działu o dziedziczeniu międzynarodowym, zwłaszcza przy omawianiu relacji między rozporządzeniem spadkowym a umową Polski z Ukrainą.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Abstrakt dostępny na stronie wydawcy; warunki dostępu do pełnego tekstu określa wydawca.

DOI: 10.32027/MOP.25.2.5 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Filip Nowak (2025). Znaczenie bilateralnych konwencji międzynarodowych w polskim systemie źródeł prawa prywatnego międzynarodowego - kilka uwag na tle przepisów rozporządzenia spadkowego. Monitor Prawniczy, nr 2/2025. https://doi.org/10.32027/MOP.25.2.5

08 / 2020Cyfryzacja notariatu

Czynności notarialne online – podstawy de lege lata i uwagi de lege ferenda

Ewa Rott-Pietrzyk, Fryderyk Zoll, Dariusz Szostek, Mateusz Grochowski

Forum Prawnicze, nr 4(60), s. 38–56

Ograniczenia kontaktów podczas pandemii stały się dla autorów punktem wyjścia do dyskusji o sporządzaniu aktów notarialnych na odległość. Tekst bada możliwość prowadzenia komunikacji, redagowania dokumentu i składania podpisów z wykorzystaniem narzędzi internetowych. Autorzy przedstawiają stanowisko, zgodnie z którym funkcjonalna interpretacja ówczesnych przepisów mogłaby otworzyć drogę do takich czynności bez zasadniczej przebudowy ustaw. Osobno rozważają gwarancje skutecznej komunikacji i autentyczności dokumentu zapewniane przez sposoby przesyłania oraz przechowywania danych. Artykuł należy czytać jako propozycję wykładni i reformy przedstawioną w 2020 roku. Nie stanowi potwierdzenia, że dowolną czynność notarialną można obecnie załatwić przez wideorozmowę. Jego wartość polega na uporządkowaniu pytań o tożsamość uczestników, integralność treści i funkcje tradycyjnej formy w środowisku cyfrowym.

Do czego przyda się lektura: Materiał do sekcji o cyfryzacji notariatu, wyraźnie oddzielający debatę naukową od opisu obecnie dostępnych czynności.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Wydawca udostępnia angielski abstrakt i polski PDF. Omówienie oparto na abstrakcie; dane bibliograficzne porównano z repozytorium współwydawcy.

DOI: 10.32082/fp.v0i4(60).369 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Ewa Rott-Pietrzyk, Fryderyk Zoll, Dariusz Szostek, Mateusz Grochowski (2020). Czynności notarialne online – podstawy de lege lata i uwagi de lege ferenda. Forum Prawnicze, nr 4(60), s. 38–56. https://doi.org/10.32082/fp.v0i4(60).369

09 / 2025Nieruchomości i ważność czynności

Nieważność aktu notarialnego i skutki z tym związane w obrocie cywilnoprawnym gospodarstwami rolnymi

Paweł Porębny

Yearbook of Agricultural and Food Law, nr 2/2025, s. 135–167

Publikacja dotyczy bezpieczeństwa obrotu gospodarstwami rolnymi i znaczenia nieprawidłowości związanych z aktem notarialnym. Autor rozdziela błędy odnoszące się do dokumentu jako formy urzędowej od wad dotyczących utrwalonej w nim czynności prawnej, w tym wad oświadczeń woli. Stawia pytania o wzajemne oddziaływanie tych dwóch kategorii oraz możliwość usunięcia skutków nieważności czynności. W abstrakcie zapowiada analizę orzecznictwa i przykładów praktycznych, które służą ocenie stopnia ochrony interesów stron. Pozwala to lepiej uchwycić różnicę między starannie sporządzonym dokumentem a materialną poprawnością zawartej umowy. Opracowanie jest przydatne dla czytelnika zainteresowanego ryzykami transakcji dotyczących ziemi. Z samego abstraktu nie wynika jednak jednolita odpowiedź na każdy rodzaj uchybienia; ocena zależy od charakteru konkretnej wady.

Do czego przyda się lektura: Uzupełnienie tematów o sprzedaży nieruchomości, formie aktu notarialnego oraz rozróżnieniu wady dokumentu i wady czynności prawnej.

Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Pełny numer jest dostępny jako PDF wydawcy. Artykuł rozpoczyna się na stronie 135; omówienie oparto na jego abstrakcie.

DOI: 10.31338/yafl.2.2025.10 ↗Strona wydawcy →
Opis bibliograficzny

Paweł Porębny (2025). Nieważność aktu notarialnego i skutki z tym związane w obrocie cywilnoprawnym gospodarstwami rolnymi. Yearbook of Agricultural and Food Law, nr 2/2025, s. 135–167. https://doi.org/10.31338/yafl.2.2025.10