Formalna rola notariusza przy nadawaniu wykonalności dokumentowi nie zastępuje oceny ochrony konsumenta w całym systemie proceduralnym. Wyroku dotyczącego prawa węgierskiego nie można przenosić mechanicznie na polską egzekucję.
Węgierski kredyt i dokument notarialny
Spór między ERSTE Bank Hungary a Árpádem Sugárem powstał na tle kredytu oraz notarialnego oświadczenia dotyczącego zobowiązania. Po niewykonaniu umowy bank zmierzał do egzekucji na podstawie dokumentu notarialnego. Konsument kwestionował wykorzystaną procedurę. Pytanie do TSUE dotyczyło tego, czy notariusz powinien z urzędu badać nieuczciwy charakter warunków umownych podczas nadawania dokumentowi klauzuli wykonalności albo rozpatrywania wniosku o jej uchylenie.
Odpowiedź dotycząca funkcji notariusza
Trybunał uznał, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie sprzeciwiają się opisanej procedurze, w której notariusz na tych etapach nie bada nieuczciwego charakteru warunków. Ocena uwzględniała dostępne konsumentowi środki sądowe. Nie oznacza to, że umieszczenie zobowiązania w dokumencie notarialnym usuwa ochronę wynikającą z dyrektywy. Należy odróżnić zadania notariusza w konkretnej procedurze od wymaganego poziomu skutecznej ochrony przed sądem.
Znaczenie późniejszej sprawy Addiko Bank
W wyroku z 26 czerwca 2019 r., C-407/18, Addiko Bank, TSUE badał słoweński system egzekucji na podstawie aktu notarialnego. Zakwestionował rozwiązanie, w którym sąd egzekucyjny nie mógł sprawdzić nieuczciwych warunków i zawiesić egzekucji, a odrębna droga ochrony nie zapewniała wymaganej skuteczności. Zestawienie obu spraw pokazuje znaczenie całego układu dostępnych środków.
Nie należy więc odczytywać ERSTE Bank jako ogólnego stwierdzenia, że akt notarialny wyłącza kontrolę umowy. Nie jest to także instrukcja stosowania polskich przepisów o klauzuli wykonalności. Kraj, rodzaj dokumentu i etap postępowania pozostają koniecznymi elementami analizy.
Jak uporządkować dokumentację zobowiązania
Przygotuj umowę podstawową, dokument notarialny, aneksy, historię rozliczeń oraz korespondencję o wypowiedzeniu lub wezwaniu do zapłaty. Zapisz, które dokumenty doręczono i kiedy. Oddziel kwestionowanie wysokości długu od zastrzeżeń do poszczególnych postanowień umowy oraz od zarzutów dotyczących przebiegu postępowania. Każde z tych zagadnień może wymagać odrębnego uzasadnienia.
Przy każdym spornym postanowieniu wskaż numer paragrafu i opisz konkretny skutek, który budzi wątpliwość. Nie poprawiaj treści oryginałów; uwagi zapisz osobno. Jeżeli postępowanie już trwa, dołącz pisma organu prowadzącego sprawę i pouczenia. Ogólne powołanie się na orzeczenie TSUE nie zastępuje rozpoznania właściwego środka ochrony i jego wymogów. Najpierw trzeba ustalić, jaka czynność została podjęta, na jakiej podstawie i jakiego dokumentu dotyczy.
Źródło orzeczenia
- EUR-Lex — wyrok TSUE w sprawie C-32/14, tekst urzędowy
- EUR-Lex — wyrok ERSTE Bank, urzędowy PDF
- Dziennik Urzędowy UE — sentencja wyroku Addiko Bank, C-407/18
Omówienie opublikowano 25 października 2026. Zapoznaj się z pełnym tekstem i późniejszym orzecznictwem przed wykorzystaniem argumentu.