Tożsamość i uprawnienie do działania to różne kwestie
Notariusz ma obowiązek stwierdzić tożsamość osób uczestniczących w czynności i określić sposób jej ustalenia w dokumencie. Wcześniej uzgodnij, jaki dokument przedstawisz, i sprawdź zgodność swoich danych w projekcie. Aktualne nazwisko, identyfikatory i prawidłowe oznaczenie osoby pomagają uniknąć sytuacji, w której dokument opisuje inną osobę lub wymaga wyjaśniania oczywistej rozbieżności.
Jeżeli występujesz za kogoś, samo potwierdzenie Twojej tożsamości nie dowodzi prawa do reprezentacji. Potrzebna jest jeszcze ocena pełnomocnictwa albo innej podstawy działania. Przy czynnościach objętych ustawą notariusz sprawdza także rejestr zastrzeżeń numerów PESEL. Kwestie te należy wyjaśnić w przygotowaniu spotkania, zwłaszcza gdy chodzi o obrót nieruchomością lub pełnomocnictwo do takiego działania.
Odczytanie służy sprawdzeniu treści i zrozumienia
Przed podpisaniem akt powinien zostać odczytany przez notariusza lub inną osobę w jego obecności. Notariusz ma upewnić się, że uczestnicy rozumieją treść i znaczenie dokumentu oraz że odpowiada on ich woli. Na żądanie odczytuje się również załączniki. To etap przeznaczony także na pytania, a nie formalność, którą trzeba przejść bez zatrzymania.
Porównuj treść z ustaleniami: osobami, przedmiotem, kwotami, terminami, sposobem płatności i zobowiązaniami po podpisaniu. Gdy słyszysz niezrozumiały zwrot, poproś o objaśnienie jego skutku na konkretnym przykładzie. Pytanie „co się stanie, jeżeli przelew wpłynie później?” pozwala sprawdzić znaczenie postanowienia skuteczniej niż samo potwierdzenie, że znane jest użyte w nim słowo.
Błędy projektu zgłoś przed podpisem
Jeżeli projekt zawiera pomyłkę albo pomija uzgodnienie, wskaż konkretny fragment. Dotyczy to zarówno danych, jak i treści zobowiązań. Ustal, która wersja jest odczytywana i czy naniesiona zmiana wpłynęła na inne postanowienia. Poprawienie terminu zapłaty może na przykład wymagać ponownego sprawdzenia terminu wydania rzeczy lub warunków rozliczenia powiązanych z płatnością.
Prawo o notariacie określa sposób ujawniania poprawek w akcie przed złożeniem podpisów. Po dokonaniu czynności możliwe jest sprostowanie protokołem niedokładności, błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek. Nie wynika z tego możliwość dowolnego zmieniania zawartej umowy pod nazwą sprostowania. Inaczej ocenia się literówkę, a inaczej nową decyzję stron dotyczącą ceny lub obowiązków.
Zapewnij warunki do swobodnego podjęcia decyzji
Zgłoś wcześniej trudności z czytaniem, słyszeniem, podpisem lub rozumieniem języka, aby ustalić właściwy sposób przeprowadzenia czynności. Jeżeli nie rozumiesz skutków albo czujesz nacisk na podpisanie, powiedz o tym wprost. Kodeks cywilny wiąże skutki prawne ze zdolnością do świadomego i swobodnego wyrażenia woli. Udział osoby towarzyszącej nie zastępuje własnej decyzji uczestnika.
Po podpisaniu sprawdź otrzymane dokumenty i ustal, jakie dalsze czynności mają nastąpić, kto je wykonuje i jakie potwierdzenia należy zachować. Przykład: strony uzgodniły późniejsze wydanie mieszkania i rozliczenie liczników. Warto wiedzieć, jaki dokument potwierdzi wykonanie tych obowiązków. Wypis aktu oraz załączniki przechowuj razem z dokumentami realizacji umowy, aby móc odtworzyć zarówno jej treść, jak i wykonanie.
Lista przed kolejnym krokiem
- Dane uczestników i podstawa reprezentacji zostały sprawdzone.
- Rozumiem znaczenie kwot, terminów i obowiązków po podpisaniu.
- Zgłosiłem pytania oraz rozbieżności przed złożeniem podpisu.
- Wiem, która wersja aktu i załączników jest ostateczna.
- Warunki spotkania pozwalają mi swobodnie podjąć decyzję.
- Ustaliłem dokumenty do zachowania oraz dalsze czynności.
Źródła i dalsza weryfikacja
- Prawo o notariacie — art. 80, 85–87, 92–94 i 109ahttps://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/614/text/U/D20260614Lj.pdf
- Kodeks cywilny — art. 82–88; wady oświadczenia woli, Dz.U. 2026 poz. 795https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/795/ogl
Źródła sprawdzono 25 października 2026. Przed czynnością sprawdź aktualne wymagania w instytucji prowadzącej sprawę. Listy przygotowania są wskazówkami organizacyjnymi redakcji, a nie zamkniętym katalogiem wymagań prawnych.