Polski notariusz sporządzający akt poświadczenia dziedziczenia na zgodny wniosek uczestników nie jest w tej funkcji sądem w rozumieniu rozporządzenia 650/2012. Sam akt może jednak podlegać przewidzianym w nim zasadom obrotu dokumentami urzędowymi.
Dokument spadkowy potrzebny za granicą
Sprawa WB dotyczyła polskiego aktu poświadczenia dziedziczenia oraz uzyskania dokumentacji pozwalającej posłużyć się nim w innym państwie członkowskim. Powstała wątpliwość, czy akt należy traktować jak orzeczenie sądu, czy jak dokument urzędowy. Nie była to wyłącznie kwestia nazewnictwa. Od kwalifikacji zależała właściwa ścieżka stosowania rozporządzenia 650/2012 i rodzaj towarzyszącego dokumentowi formularza. Dla oceny znaczenie miało sporządzenie aktu na zgodny wniosek wszystkich uczestników.
Rozstrzygnięcie o notariuszu i akcie
TSUE uznał, że polski notariusz wykonujący tę czynność nie jest sądem w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia, a akt nie stanowi orzeczenia określonego w art. 3 ust. 1 lit. g. Jednocześnie akt spełnia warunki dokumentu urzędowego z art. 3 ust. 1 lit. i. Możliwe jest wydanie dokumentu przewidzianego w art. 59 ust. 1, przy użyciu formularza z załącznika 2 do rozporządzenia wykonawczego 1329/2014. Sam brak notyfikacji notariuszy Komisji nie rozstrzyga o kwalifikacji jako sądu; decyduje charakter wykonywanej funkcji.
Dokument urzędowy nie jest dokumentem bez znaczenia
Odmowa zakwalifikowania aktu jako orzeczenia nie oznacza odmowy jego wykorzystania poza Polską. Właśnie rozróżnienie kategorii dokumentów pozwala dobrać odpowiednie reguły ich obrotu. Należy jednak odróżnić krajowy akt poświadczenia dziedziczenia, formularz dotyczący dokumentu urzędowego i europejskie poświadczenie spadkowe. Nie są to trzy nazwy tego samego dokumentu.
Praktyczne pytanie powinno dotyczyć skutku potrzebnego u konkretnego odbiorcy: wykazania uprawnień do rachunku, ujawnienia nabycia nieruchomości albo innej czynności. Odpowiedź może zależeć od zakresu dokumentu, rodzaju majątku oraz procedury prowadzonej przez adresata. Sam napis „europejski” nie zastępuje takiego ustalenia.
Co przygotować przed zamówieniem dokumentacji
Zapisz państwo i nazwę instytucji, w której dokument ma zostać przedstawiony. Zachowaj jej prośbę wraz z dokładnym określeniem oczekiwanego formularza lub dowodu uprawnień. Przygotuj dane istniejącego aktu, informację o jego rejestracji oraz dokumenty, na podstawie których go sporządzono. Nie zamawiaj kilku różnych poświadczeń wyłącznie dlatego, że ich nazwy brzmią podobnie.
W rozmowie z kancelarią warto wskazać, czy chodzi o uzyskanie wypisu istniejącego aktu, towarzyszącego mu formularza, czy o odrębną procedurę. Sprawdź także zgodność pisowni imion, nazwisk i oznaczeń majątku w posiadanych dokumentach. Rozbieżności najlepiej wyjaśnić przed przekazaniem kompletu zagranicznemu odbiorcy; samo tłumaczenie nie koryguje treści oryginału.
Źródło orzeczenia
Omówienie opublikowano 25 października 2026. Zapoznaj się z pełnym tekstem i późniejszym orzecznictwem przed wykorzystaniem argumentu.